| De Sphynx |
Geschiedenis:
"Nature does nothing uselessly." -Aristotle
Overal ter wereld worden er af en toe wel eens kittens geboren zonder haar. Dit zijn natuurlijke mutaties, die vanaf de jaren ’60 door geïnteresseerde fokkers werden verzameld om het ras te kunnen ontwikkelen. Met vallen en opstaan is dit uiteindelijk gelukt. De meeste Sphynxen zijn afstammelingen van katten die in Amerika (Canada) werden gevonden. In het begin is er veel uitgekruist met de Devon Rex, omdat diens specifieke haargroei niet dominant is tov. de kaalheid van de Sphynx. Nu mag er nog een paar jaren uitgekruist worden met bepaalde andere rassen, daarna moeten Sphynxen een stamboom kunnen voorleggen waar enkel Sphynxen inzitten.
Sphynxen zijn vooral geliefd bij mensen die een allergie hebben voor katten. Het is echter niet omdat een Sphynx geen haar heeft, dat hij geen allergische reactie kan uitlokken. Maar omdat een Sphynx geen haren rondstrooit waar huidschilfers aanhangen, en meestal wekelijks gewassen wordt zodat de talg verwijderd wordt, is er minder kans op irritatie. Het speeksel en het huidsmeer of huidschilfers kunnen echter nog (lichtere) reacties veroorzaken. Maar dat is dus pas bij echt contact.
Er bestaan ook andere soorten kale katten: de Don Sphynx, de Peterbald, de Kohana (of Hawaiian Hairless) die zelfs geen haarfollikels heeft en dus compleet kaal is.
Verzorging:
"Cats regard people as warmblooded furniture." -Jacquelyn Mitchard (The Deep End of the Ocean)
Een Sphynx wordt bij voorkeur binnen gehouden, dus moet hij in huis genoeg ruimte en speelgoed hebben om zich te kunnen amuseren. Een speelkameraad en/of een baasje dat niet teveel uithuizig is zijn ideaal. Sphynxen zijn erg sociale katten en kunnen wegkwijnen wanneer ze teveel alleen zitten. Maar voor mensen die hun dieren graag vertroetelen en er een hechte band mee willen opbouwen, is de Sphynx hét ras bij uitstek. Een speelkameraad kan een hond zijn, of een kat van een ander ras, of gewoon een huis-tuin-en-keuken katje. Als je op zoek bent naar een vriendje voor uw Sphynx, kijk dan even bij asielen of opvangcentra. Op de link pagina vind je een link naar de Zottegemse poezenvrienden, een organisatie opgestart in de buurt van Gent.
Een Sphynx krijgt meestal wekelijks een bad, met een PH-neutrale shampoo.
 |
De oren worden van oorsmeer ontdaan (enkel het zichtbare gedeelte) met een wattenstokje en een nat doekje.
 |
 |
De nagels worden geknipt en proper gemaakt met een nat doekje. Je kan heel goed zien tot waar je mag knippen: de nagels zijn een beetje doorzichtig, en als je zachtjes op de tenen knijpt, komen ze er zo ver uit dat je het rozige, vlezige deel kan herkennen. Als je daarin knipt, doet het pijn en zal het gaan bloeden. Moest dat toch per ongeluk gebeuren, kan je het bloed stelpen door de nagel door een stukje zeep te halen. Maar het is de bedoeling dat je dit natuurlijk vermijdt.
Hier vind je informatie over ontklauwen, en waarom je je kat dit echt niet wil aandoen.
 |
Een goede krabpaal is onontbeerlijk.
"The cure for boredom is curiosity. There is no cure for curiosity." -Dorothy Parker
 |
De kattenbak moet regelmatig proper gemaakt worden, en ook eten en drinken worden verschillende keren per dag ververst, en in een proper bakje aangeboden. Wij gebruiken kattenbakvulling van Cat's Best Oko Plus, omdat die twee eigenschappen combineert: het klontert heel goed, dus zijn ook de plasjes gemakkelijk te verwijderen, en blijft de rest van de inhoud langer goed, en het is biologisch afbreekbaar, dus het kan op een komposthoop, in de GFT-container of zelfs in het toilet doorgespoeld worden.
Onze katten krijgen droogvoer van Pro Plan Purina, de zwangere en zogende poezen en kittens krijgen brokjes van Orijin, hierin zitten geen granen of andere maagvullers en het is een heel rijke voeding.
Zowel kattenbakvulling als eten bestellen we via Zooplus online, dit is erg gemakkelijk. De bestelling wordt een 4-tal werkdagen later thuis gebracht. Op de linkpagina vind u een snelkoppeling naar deze site. De webwinkel werkt ook voor een groot aantal omliggende landen.
Dekentjes of kussens waar de Sphynx op ligt, kunnen bruine plekken vertonen door het huidsmeer, maar dit gaat er gemakkelijk uit in de was op 60°.
Sphynxen zitten graag boven op de verwarming. Daardoor kunnen hun ogen meer “prut” aanmaken. Dat kan je simpelweg verwijderen met een kleenex. Zolang het binnenste van het onderste ooglid lichtroze ziet, is er niets aan de hand.
Sphynxen krijgen net als alle andere katten een ontwormingskuur en inentingen tegen niesziekte en kattenziekte, evt. ook tegen FELV, een dodelijke virusziekte (leukemie).
Ze worden best jaarlijks gescreend op HCM, wat een erfelijke hartziekte is, PKD, een erfelijke nierziekte, en FIV, een virusziekte die het immuunsysteem aantast en die daarom ook wel kattenaids wordt genoemd. Positieve dieren moeten uit het fokprogramma gehaald worden, en hun naaste familieleden moeten van nabij opgevolgd worden. Hier en hier kan u HCM testresultaten terugvinden op het net. Nog info op deze site. En hier kan u nakijken welke waarden van belang zijn op een testformulier, waar je op moet letten als je een HCM uitslag in je handen krijgt, en wat de afkortingen allemaal betekenen. In België wordt een kat als HCM positief beschouwd als de dikte van de linkerhartwand (LVW - Left Ventricular Wall) dikker is dan 5 mm. Dus een waarde van 5 of hoger. In andere landen ligt dat getal spijtig genoeg soms hoger, en kan er verder gefokt worden met dieren die dan later toch HCM blijken te ontwikkelen en/of HCM positieve nakomelingen krijgen. Als u niet zeker bent over de testresultaten van een kat of van de ouders van een kitten dat u wil kopen, vraag dan kopietjes zodat de dierenarts meer uitleg kan geven.
Hier vind je een aantal adressen waar je katten op HCM kan laten testen dmv echografie, in België en in Nederland.
Sphynxen kunnen hun inwendige temperatuur zonder problemen op peil houden wanneer ze buiten zitten, maar het is toch best dat ze niet zomaar de tuin uit kunnen. Zonder toezicht kunnen ze vechten of paren met andere katten, meegenomen worden of overreden worden. Dat een Sphynx een hogere temperatuur zou hebben vanwegen een verhoogd metabolisme, is een fabeltje. Als de temperatuur van een Sphynx boven de 39° C gaat, heeft hij koorts, net zoals alle andere katten.
Als ze in de zon zitten kunnen ze verbranden, dus het is te vermijden dat het zonnebaden te lang duurt. Ik ben zelf niet zo voor zonnecrème omdat die wordt opgelikt door de katten, wat volgens mij niet echt goed is voor hun maag.
Ook nog: verzorging van de Sphynx
Op de leeftijd van 6 maanden wisselt een kitten zijn melktandjes om voor een grotere versie. Op de volgende foto zie je hoe die tanden er soms al doorkomen terwijl de kleintjes er nog instaan. Het kan net als bij een mensenbaby pijnlijk of lastig zijn, katjes bijten in die periode graag, en vaak vind je een melktandje dicht bij hun eetplaats. Harde brokjes kunnen helpen de tandjes te verliezen. Ook knagen aan een kippeboutje bijvoorbeeld.
Op de volgende foto's kan je zien hoe de wondjes na een sterilisatie eruit zien. De draadjes zitten er nog in, maar wanneer alles weer genezen is, valt er niet veel meer te bespeuren van een litteken. Poesje en katertje...
Gevaren in en om het huis
En hier en hier nog sites over giftige planten, binnen- en buitenshuis, de laatste met foto's, voor een gemakkelijke herkenning.
"Stress is an ignorant state. It believes that everything is an emergency. Nothing is that important." -Natalie Goldberg
Het uiterlijk:
Volgens de rasstandaard van de Sphynx heeft hij grote oren, die niet te dicht bij elkaar staan. Zijn citroenvormige ogen zijn redelijk groot en expressief, en in zijn profiel zie je een “stop”: boven de neus een duidelijke breuk in de lijn naar het voorhoofd toe. De snorhaarbasis is goed ontwikkeld, en ook de kin is sterk gebouwd.
Het lichaam van de Sphynx is gespierd, maar toch heeft hij slanke poten en lange tenen. Zijn buik lijkt altijd goed gevuld.
Er mag een beetje haar voorkomen op neus, oren en staartpunt, en onder invloed van hormonen, bvb. bij krolsheid of zwangerschap kan er tijdelijk meer haargroei zijn.
Sphynxen komen voor in alle kleuren, al dan niet gecombineerd met wit, en ook pointed katten (zoals bij de Siamees) komen voor.
Genetica:
"Als we de perfecte kat konden fokken in slechts één generatie, wat zouden we daarna dan nog willen doen?" - Karolina Leitnerova, Tyrellsphynx, Tjechië
Omdat er nog niet zo heel veel Sphynxen bestaan (het is nog een relatief jong ras) is er nog geen grote genenpoel. Het is dus ook wenselijk bij het fokken niet alleen naar de kwaliteiten van poes en kater te kijken, maar ook naar de stambomen om teveel inteelt te vermijden. Soms kan inteelt nuttig zijn, om goede eigenschappen te “fixeren”, maar het gevaar bestaat dat ook slechte, verborgen, eigenschappen zo tot uiting komen. Fokkers die zich bezig houden met het verbeteren van het ras kruisen wel eens uit met behaarde katten, zodat er een kleiner percentage inteelt is. De eerste generatie heet dan F1, en bestaat uit enkel behaarde katten die het recessieve Sphynx gen dragen. Wanneer deze katten worden uitgekruist met weer een Sphynx, zitten er statistisch gezien in de F2 generatie 50% kale kittens en 50% behaarde. Wanneer de kale kittens met andere Sphynxen gekruist worden, kunnen er alleen maar Sphynxen uitkomen. Maar die hebben dus wel voor een groot deel nieuw genenmateriaal bij.
Het is ook belangrijk de bloedgroepen van fokkatten te kennen, om te vermijden dat kittens sterven door antistoffen die ze met de moedermelk meekrijgen. In dit geval moeten de kittens ongeveer gedurende de eerste 20 uren speciale kittenmelk krijgen uit een flesje of via een maagsonde.
Wat de kleuren betreft, is het soms niet zo simpel ze bij een pasgeboren kitten te herkennen. Ik laat me daarover graag adviseren door een ervaren fokster, en probeer ondertussen zoveel mogelijk bij te leren.
Onze poezen worden ook jaarlijks getest op HCM en PKD, zodat we geen positieve katten in de genenpoel brengen.
We gaan voor de dagdagelijkse dingen (inentingen, verkoudheden, check-ups enz.) naar de praktijk van Dr. S. Thys in Sint-Antonius Zoersel.
Voor de testen bezoeken we dierenartsenpraktijk Sirius te Mechelen.
Basis van de kattengenetica. Een artikeltje dat een hulp kan zijn voor beginnende fokkers, of een samenvatting voor fokkers die al wat ervaring hebben. Hier vind je een aantal genetische wetten die het makkelijker maken de kleuren van je kittens te determineren, of te voorspellen. Als je hierover opmerkingen, vragen of aanvullingen hebt lees ik dat graag in een mailtje ;)
Omdat het soms heel moeilijk is het geslacht van een pasgeboren (Sphynx) kitten te bepalen, hier wat vergelijkingsmateriaal in beeld. Een stuitligging bij de geboorte kan de geslachtsdelen doen zwellen en zo misverstanden veroorzaken.
Dit was Jack vlak na de geboorte, een katertje. |
Dit was Raja, ook een katertje. Hij werd in stuitligging geboren. |
Ace, een katertje |
En Kika, een poesje |
Jojo, een katertje, werd ook in stuitligging geboren. |
Blitzz, een poesje, onderaan de foto. Bovenaan zie je nog net de achterkant van Obi, een katertje |
Dit is Obi, een katertje. |
En Smokey, nog een katertje. Hij werd in stuitligging geboren. |
